Geniş ibadet salonu vitray pencerelerden gelen yumuşak ışıkla alanı dolduran 53 metre yüksekliğindeki bir kubbe ile taçlandırılmıştır. Dört devasa ayakla desteklenen yapı, Mimar Sinan'ın orantı ve akustik konusundaki ustalığını sergilerken bir denge ve sakinlik hissi yaratıyor.

Mermer mihrap ve minber narin İznik çinileri ve geometrik oymalarla süslenmiştir. Bunların üzerinde, Ahmet Karahisari'nin altın Arap kaligrafisi kemerleri süsleyerek sanat ve maneviyatı tek bir ahenkli alanda birleştiriyor.

Kubbeli portikler ve mermer sütunlarla çevrili açık avlu caminin simetrisini yansıtmaktadır. Merkezinde bir zamanlar abdest almak için kullanılan mermer bir çeşme yer almakta ve şehir ile caminin sakin iç mekânı arasında huzurlu bir alan sunmaktadır.

Caminin arkasında Kanuni Sultan Süleyman ve Hürrem Sultan'ın imparatorluk zarafetini ve bağlılığını yansıtan canlı İznik çinileri ve Kuran yazıtlarıyla süslü mezarları yer almaktadır.

Süleymaniye Camii, 16. yüzyılın ortalarında, Osmanlı'nın siyasi, askeri ve kültürel gücünün zirvede olduğu bir dönemde yaptırılmıştır. Osmanlı düşüncesinde sultan hem halife hem de dünyevi hükümdar olarak görev yapmış ilahi hukuku ve toplumsal düzeni korumaktan sorumlu olmuştur. Caminin devasa ölçeği, mükemmel oranları ve Haliç üzerindeki hakim konumu imparatorluk otoritesinin ve inancının bir ifadesi olarak rolünü pekiştirmiştir.

İzole edilmiş anıtlar olarak duran Batılı katedrallerin aksine Süleymaniye geniş külliye, yani ibadeti günlük kamusal hayatla bütünleştiren kendi kendini idame ettiren bir kompleksin merkezini oluşturuyordu. Alim ve memur yetiştiren dört medreseye, iyileştirmenin bir hayır işi olduğu inancına dayanan bir tıp fakültesi ve hastaneye ve her gün yoksullara, yolculara ve öğrencilere binlerce ücretsiz yemek sunan bir halk mutfağına ev sahipliği yapıyordu.

Süleymaniye'nin geniş merkezi kubbesi cenneti sembolize ediyor ve tüm ibadet edenleri tek bir ilahi mekânın altında birleştiriyordu. Sinan mükemmele yakın bir akustik oluşturmak için kubbenin içine ve duvarlara boş kil kaplar yerleştirerek vaazların ve Kur'an tilavetlerinin amplifikasyon olmadan net bir şekilde duyulmasını sağlamıştır. Kandillerden çıkan is bile toplanır ve kraliyet hattatları için mürekkebe dönüştürülürdü; bağlılığın sessiz bir ifadesi sanata dönüşürdü.